Türkiye’nin ilk pilotu Fesa Evrensev’in 26 Nisan 1912 tarihinde gerçekleştirdiği ilk uçuşu dolayısıyla; 26 Nisan günü, 2000 yılından itibaren “Türkiye Pilotlar Günü” olarak kutlanmaya başlanmıştır. Türkiye Havayolu Pilotları Derneği (TALPA), 2013 yılında Uluslararası Havayolu Pilotları Dernekleri Federasyonu (IFALPA) Olağan Kongresi’nde, Türkiye’de kutlanan bu özel günün tüm dünyada kutlanmasını önermiştir. TALPA’nın teklifinin kabul görmesiyle birlikte 2014 yılından itibaren 26 Nisan, “Dünya Pilotlar Günü” olarak kutlanmaya başlanmıştır.
Türk Hava Kuvvetleri’nin 1 Numaralı Pilot Brövesine Sahip Olan Fesa Evrensev Kimdir?
26 Nisan’ın “Dünya Pilotlar Günü” olarak kutlanmasına vesile olan o tarihi uçuşun kahramanı Mehmet Fesa Evrensev, 1878 yılında İstanbul’da doğmuştur. Galatasaray Lisesi’ndeki eğitiminin ardından askeri kanada geçiş yaparak 1899 yılında Harp Okulu’ndan Süvari Teğmeni rütbesiyle mezun olmuştur. 1911 yılında düzenlenen pilotluk sınavını birincilikle kazanarak Fransa’ya uçuş eğitimi için gönderilen Evrensev; 1912 yılında eğitimini başarıyla tamamlayarak Uluslararası Havacılık Federasyonu’ndan 780, Türk Hava Kuvvetleri’nden ise “1 numaralı” bröveyi alarak tarihe geçmiştir.
Balkan Savaşı’nda filo komutanlığı yapmış, 1913’te Türk havacılığının ilk kol uçuşunu gerçekleştirmiş ve Yeşilköy’deki uçuş okulunda başöğretmenlik yaparak pek çok pilotun yetişmesine öncülük etmiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi’ne giderken Ruslara esir düşerek Sibirya’da 5 yıl 8 ay süren zorlu bir esaret hayatı yaşamış, ancak 1920’de yurda döner dönmez Kurtuluş Savaşı’na katılarak vatan savunmasında görev almıştır.
Sadece askeri başarılarıyla değil, sivil havacılığın kurulmasındaki emeğiyle de öne çıkan Fesa Bey; 1933 yılında bugünkü Türk Hava Yolları’nın temeli olan Hava Yolları Devlet İşletme İdaresi’nin ilk genel müdürü olmuştur.
Hayatını Türk havacılığının gelişimine adayan, Gümüş Liyakat, Mecidi Nişanı ve İstiklal Madalyası sahibi bu büyük öncü, 1951 yılında aramızdan ayrılmıştır.
