19 Mayıs 1919: Millî Mücadele

1918’de I. Dünya Savaşı sona ermiş, Osmanlı Devleti mağlup olmuştu. Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) imzalanmış, Osmanlı ordusu terhis edilmişti. İtilaf Devletleri istedikleri limanı, şehri işgal edebiliyordu. İzmir’i Yunanlar, Antep’i Fransızlar, Urfa ve Maraş’ı İngilizler, Karadeniz kıyılarını ise Pontusçular tehdit ediyordu. Mustafa Kemal Paşa bu ortamda ülkenin kurtuluşu için askerî ve siyasî bir plan hazırlığı içerisindeydi.
Ordu Müfettişi olarak atandı resmi görevi "Karadeniz bölgesinde asayişi sağlamak, Türkler ile Rum çeteleri arasındaki çatışmaları önlemek." ama Mustafa Kemal Paşa'nın asıl amacı ona verilen bu görev ile Milli Mücadeleyi başlatmaktı.
Mustafa Kemal Paşa, 9. Ordu Müfettişi olarak 18 silah arkadaşıyla birlikte İstanbul’dan 16 Mayıs 1919 günü yola çıktı. Amacı, Samsun üzerinden Anadolu’ya geçerek Milli Mücadeleyi başlatmaktı. Silah arkadaşları ile beraber fırtınalı bir havada dalgalarla mücadele ederek yol aldı. Üstelik kendilerini taşıyan Bandırma Vapuru’nun pusulası bile bozuktu. Kaptan İsmail Hakkı Durusu tüm bu güçlüklerin üzerine bir de kendilerini takip eden İngiliz zırhlısını atlatmak zorunda kaldı. Bandırma Vapuru kıyı şeridini takip ederek 17 Mayıs’ta İnebolu’ya, 18 Mayıs’ta Sinop’a uğradı. Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarını taşıyan vapur, nihayet 19 Mayıs 1919’da Samsun limanına demir attı.
Sabah saatlerinde Samsun Tütün İskelesi’ne ayak bastı. Atatürk, yıllar sonra bu günü şöyle anlatır:
“Benim doğum günüm 19 Mayıs’tır.” Çünkü o gün, Türk milletinin kaderi değişmeye başlamıştı.
Samsun’da yaptığı tahkikatlar sonucu adım adım ilerleyen bir Milli Mücadele yolculuğu başladı:

Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919) Halkı işgallere karşı mitinglerle uyandırdı.

Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919) “Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.”

Erzurum ve Sivas Kongreleri ile Millî birliğin temelini attı.

Ankara’ya geçiş ve TBMM’nin açılması (23 Nisan 1920) Cumhuriyetin doğuşu.
19 Mayıs 1919 Türk Milleti tüm dünyaya Türkün esaret altında yaşamayı kabul etmediğini, Mustafa Kemal Paşa önderliğinde tüm dünyaya ilan ettiği gündür.
Atatürk bu günü umudu olan biz gençliğe armağan etmiştir.
“Ey Türk gençliği! Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk Cumhuriyetini, ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir…”

Bu uğurda can verip şehit olanların ruhu şad, mekanı cennet olsun.